Op donderdag 22 januari bracht de nieuwe ambassadeur van Digitaal Talent Nederland, Marjolein ten Hoonte, samen met het team Digitaal Talent Nederland een werkbezoek aan Noord-Nederland. Tijdens deze dag stonden diverse initiatieven centraal die zich inzetten voor het versterken van digitale vaardigheden, het behouden van talent in de regio en het toekomstbestendig maken van de arbeidsmarkt. Het bezoek bood een samenhangend beeld van hoe onderwijs, overheid en bedrijfsleven in Noord-Nederland samenwerken aan een sterk digitaal ecosysteem.
De ambassadeur maakte kennis met IT Hub Noord Nederland, de IT Academy, Make It Work en Connect, waar Hacklab onderdeel van is. Elk van deze initiatieven laat zien hoe regionale samenwerking bijdraagt aan nationale ambities rondom digitaal talent en inclusieve groei.
IT Hub Noord Nederland: samen leren, samen innoveren
De dag startte met IT Hub Noord Nederland, waar Edwin van Gels de deelnemers meenam in het verhaal over deze innovatiewerkplaats. Het doel van de IT Hub is helder: digitaal talent behouden voor Noord-Nederland, digitalisering versnellen en innovatie in het mkb stimuleren. Daarmee levert de hub een concrete bijdrage aan een sterker en veerkrachtiger digitaal Nederland.
Kenmerkend voor de IT Hub is dat alle opleidingsniveaus samenkomen: van voortgezet onderwijs tot mbo, hbo en wo. Studenten werken gezamenlijk aan praktijkgerichte projecten, wat zorgt voor kennisdeling, kruisbestuiving en nieuwe perspectieven. Overheid, onderwijsinstellingen en ondernemers zijn partners binnen dit ecosysteem. Bedrijven tonen hun commitment doordat zij ervaren dat de IT Hub hen helpt bij het aantrekken van talent en het stimuleren van innovatie vanuit verschillende invalshoeken.
Een thema dat gedurende de dag regelmatig terugkwam, en ook hier duidelijk zichtbaar was, is AI-geletterdheid. Binnen de IT Hub wordt onder andere een cursus AI-geletterdheid aangeboden. Daarnaast speelt hybride onderwijs een belangrijke rol: bijdragen vanuit het bedrijfsleven en flexibele onderwijsvormen zorgen voor onderwijs dat meebeweegt met de praktijk. Een mooi neveneffect is dat ook het reguliere onderwijs zich verder ontwikkelt. Zo biedt het mbo inmiddels keuzedelen aan waarmee studenten uit andere disciplines hun digitale vaardigheden kunnen versterken.
Tegelijkertijd is de uitdaging groot. De behoefte aan digitaal talent blijft groeien. Uit de verhalen van de sprekers bleek dat zij-instroom een cruciale investering is. Dit vraagt om maatwerk en flexibiliteit, gezien de diversiteit aan deelnemers, maar juist die diversiteit wordt gezien als een belangrijke kracht van de aanpak.
IT Academy: talent verankeren in de regio
Aansluitend kwam de IT Academy aan bod. Mark Veldkamp schetste hoe de academie in 2014 werd opgericht vanuit de zorg dat digitale kennis en functies zouden wegtrekken naar de Randstad. Inmiddels heeft de IT Academy bijna 5.000 mensen opgeleid en is zij stevig verankerd in Noord-Nederland.
De academie biedt onder andere een hbo-opleiding Business & IT Management, waarvoor veel belangstelling is vanuit werkgevers. Hoewel momenteel zo’n 75 tot 80 procent van de afnemers afkomstig is uit de (semi-)overheid, ziet de IT Academy duidelijke kansen om het mkb verder te betrekken. Daarnaast verzorgt de academie, in samenwerking met Samenwerking Noord, verschillende traineeships die bijdragen aan duurzame instroom van digitaal talent in de regio.
Make It Work: vraaggestuurd en mensgericht
Vervolgens vertelde Marion Koops over Make It Work, een programma dat in 2019 in Noord-Nederland van start ging. Wat Make It Work onderscheidt, is de combinatie van hbo-onderwijs met actieve werving, selectie en matching. Het onderwijs is nadrukkelijk vraaggestuurd: werkgevers geven aan welke vaardigheden nodig zijn in de praktijk, waarna deze snel worden verwerkt in het curriculum. Dit onderstreept de kracht van flexibele onderwijsprogramma’s.
Een concreet voorbeeld is de leergang Functioneel Beheer en Consultancy, die direct is ontstaan vanuit vragen van werkgevers. De instroom verloopt grotendeels via het UWV en de gemiddelde leeftijd van de deelnemers is 31 jaar. Opvallend is dat bij het aannemen door werkgevers het diploma minder doorslaggevend is dan vaak wordt gedacht. Het draait om de kandidaat, diens vaardigheden en motivatie- een benadering die ook door de ambassadeur werd herkend als essentieel voor een inclusieve digitale arbeidsmarkt.
Connect en Hacklab: onbenut potentieel benutten
Aan het einde van het programma kreeg Connect het podium. De kernvraag van dit initiatief luidt: als mensen ergens uitstromen, hoe kunnen we hen elders weer duurzaam laten instromen? Connect richt zich op mensen met onbenut potentieel, die via reguliere routes moeilijk aansluiting vinden op de arbeidsmarkt.
Een belangrijk onderdeel van Connect is Hacklab, opgericht in 2018 met als doel het mkb digitaal weerbaar te maken. Jaarlijks volgen ongeveer 30 tot 40 deelnemers een opleidingstraject van negen maanden, waarvan circa 75 procent doorstroomt naar een baan. Hacklab kent geen toelatingstoets: iedereen is welkom. Motivatie is echter essentieel; na de introductieperiode moet duidelijk zijn of een deelnemer er volledig voor wil gaan.
Het mkb staat opvallend open voor dit talent, al blijft het voor kleinere bedrijven een stevige investering. Tegelijkertijd groeit het besef dat digitale vaardigheden onmisbaar zijn voor de toekomst. Die realisatie geldt niet alleen voor Noord-Nederland, maar voor het hele land.
Digitale Academie en vooruitblik
De dag werd afgesloten met een presentatie van Robin van den Berg over de Digitale Academie, een platform voor digitale vaardigheden dat is voortgekomen uit de IT Academy. Digitale vaardigheden onder burgers zijn van groot belang voor zowel de maatschappij als de economie. Het vraagstuk rondom digitale vaardigheden is volgens Van den Berg vooral een bewustwordingsvraagstuk. Daarbij werd een zorg gedeeld die breed werd herkend: Nederland blijft achter in de adoptie van AI.
De Digitale Academie speelt hierop in met een aanbod van circa 280 opleidingen op het gebied van digitale vaardigheden, waarvan 80 procent gratis toegankelijk is. Daarnaast biedt het Platform Onderzoek Campagne data en achtergrondinformatie die waardevolle inzichten opleveren. Zo blijkt dat vaardigheden die binnen bedrijven achterblijven, voor een groot deel digitale vaardigheden zijn. Dit onderstreept het belang van bijscholing en een leven lang ontwikkelen.
In het middagprogramma stonden ook andere veelbelovende initiatieven van Samenwerking Noord op de agenda, zoals de plannen rondom de AI-fabriek, Niemeyer en Digitale Soevereiniteit. Over deze ambitieuze ontwikkelingen verschijnt binnenkort een artikel. Ze laten zien dat Noord-Nederland niet alleen regionaal, maar ook landelijk een belangrijke rol kan spelen in de ontwikkeling van digitaal talent.