Op 18 mei 2026 kwamen onderwijs, overheid en bedrijfsleven bijeen in het kader van Digitaal Talent Nederland, op uitnodiging van Marjolein ten Hoonte (ambassadeur van Digitaal Talent Nederland). De aanwezigen deelden hun visie op de impact van AI en digitale transformatie op de arbeidsmarkt. Wat zijn de uitdagingen, en hoe kunnen we samen de toekomst vormgeven?
Intelligentie-economie: nieuwe manier van werken, nieuwe rollen en nieuwe vaardigheden
Ruben Nieuwenhuis (sociaal ondernemer, mede-oprichter van onder andere Techgrounds, TechMeUp en DutchEdTech) opende met een prikkelende lezing over de verschuiving van een kenniseconomie naar een intelligentie-economie, een fundamenteel ander type economie. Volgens Nieuwenhuis komt bij de klassieke productiefactoren arbeid, kapitaal en kennis nu intelligentie. Een ander soort productiefactor omdat het patronen, taal en redenering heeft. En ze handelt autonoom, zonder dat er steeds een mens tussen hoeft te zitten.
Daarmee zal intelligentie onze manier van werken en leren transformeren. Nieuwe rollen zoals intelligentie operator (AI-gestuurde workflows) en ambacht expert (diepgaande kennis) zullen ontstaan. Ook wees hij op de noodzaak van AI-vaardigheden: niet alleen gebruiken, maar ook creëren, managen en ethisch toepassen.
Toekomstperspectief bieden
Twee mantra’s die je vaak hoort, zijn: ‘AI slokt al onze banen op’ en ‘Technologische ontwikkelingen (zoals AI) gaan zo snel dat je ze niet kunt bijhouden’. Deze gedachte zorgt er misschien wel voor dat mensen zich overweldigd voelen of denken: ik kijk vooral wat ik NU moet doen, in plaats van na te denken over waar ze naartoe willen. Het is dan goed om een perspectief te schetsen. Hoe ziet de wereld er over vijf tot tien jaar uit? Hoe ziet ICT en technologie er dan uit? Welke banen/functies/vaardigheden zijn dan nodig? Welke mensen hebben we dan nodig?
De kloof tussen onderwijs en bedrijfsleven dichten
Aan de tafels kwamen praktische uitdagingen en innovatieve oplossingen aan bod. Een terugkerend thema was de kloof tussen onderwijs en arbeidsmarkt. Functieprofielen zijn vaak verouderd op het moment dat iemand wordt aangenomen. De oplossing? Flexibiliteit: denken in taken en skillsets in plaats van vaste profielen. Modulair onderwijs en leven lang ontwikkelen (LLO) werden genoemd als sleutels tot toekomstbestendig werk.
Samenwerking tussen onderwijs en bedrijfsleven is essentieel, zoals regionale loopbaanhubs (laagdrempelige plekken voor oriëntatie) ) en challenge-based learning, waarbij studenten echte bedrijfsproblemen oplossen. Ook de kennismigrantenwet kwam ter sprake: deze is te strikt en zou flexibeler moeten om internationaal talent aan te trekken.
Ongeveer 80% van wat we leren gebeurt informeel, bijvoorbeeld op de werkvloer of in gesprekken. Toch is ons onderwijssysteem gericht op de overige 20%. Hoe kunnen we informeel leren beter erkennen en belonen? Ook werd benadrukt dat vacatureteksten te beperkend zijn en werkgevers meer moeten investeren in de ontwikkeling van medewerkers.
De toekomst van werk is hier en nu
De avond maakte duidelijk dat de toekomst van werk al hier is. Samenwerking is de sleutel. Of het nu gaat om onderwijsinstellingen, werkgevers of overheden: door kennis en initiatieven te delen, kunnen we ons sterker maken. Bijvoorbeeld met AI, flexibele leerroutes en sterke samenwerking kunnen we een arbeidsmarkt creëren die klaar is voor de uitdagingen van morgen. Met voldoende digitaal talent.